آنها جهت كمالى هستند ، مانند مفهوم علم و اراده و قدرت و حيات كه كمالات هستند . هر يك از اين مفاهيم كه از مثل انسان - كه شيئى مركب است - انتزاع مىشود ، منشأ على حده دارد ، مثلًا مفهوم قدرت انسانى از آن حيثيت اعصابى كه محل ظهور نفس است ، يعنى رگها و اعصاب ، انتزاع مىگردد و علم از مظهر ادراك كه در دماغ است ، انتزاع مىشود . شاهد بر اينكه محل انتزاع اينها در انسان متمايز است اين است كه : در علم طب ثابت شده كه در مغز انسانى شعباتى است كه هر يك از قواى انسان از آن شعبه منشعب است ؛ به طورى كه اگر صدمه‌اى به آن سرچشمه اصابت كند ، آن رشتهء انشعاب تعطيل مىگردد . پس انتزاع مفاهيم متعدده از انسان ، با تعدد منشأ انتزاع است و چون انسان مركب است از هر خصوصيتى از آن و به اعتبار هر عضوى و جزئى ، مفهومى مانند مفهوم عالم و مفهوم قادر انتزاع مىشود . و لكن اين مفاهيم متوافقهء كماليه از يك وجود بسيط جامع كمالات انتزاع مىگردد ؛ از عين آن حقيقت و هويت مقدسه‌اى كه از آن مفهوم عالم انتزاع مىشود مفهوم قادر انتزاع مىگردد و از عين آن حقيقتى كه از آن مفهوم عالم و قادر انتزاع مىشود ، مفهوم مريد و حى و هكذا تا آخر اوصاف كماليه انتزاع مىگردد . و الّا اگر مفاهيم كماليه از ذات اقدس « مع بساطته » انتزاع نشود ، تركيب لازم مىآيد ، پس مفاهيم متعددهء متوافقه‌اى را كه واجد جهت كمالى است ، مىتوان از يك حيثيت انتزاع نمود . پس ثابت شد كه انتزاع مفاهيم متعددهء متوافقه از يك حقيقت بسيطهء واحده جايز است . حال به ما نحن فيه مىآييم ، البته عبارتى كه ذكر شد مربوط به علم الهى بود كه در امور عامه از حال اشياء تفتيش مىشود و اكنون محل گفتگوى ما اين است كه صورت اخيره ، شيئى است كه « مع بساطته و وحدته » جامع جميع كمالات نازله و مراتب ناقصه است و با اينكه حقيقتى بسيط است آنچه منشأ انتزاع مفاهيم